Pratik rehber · Her araç için
Şirket için yapay zeka kullanım politikası nasıl yazılır?
İlkem Kayıcan Dipçin · Son kontrol
KVKK'nın 5 Mart 2026'da duyurduğu İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı belgesi, çalışanların şirketin denetimi dışında yapay zeka kullanmasına Gölge Yapay Zekâ (Shadow AI) diyor. Belgeye göre tam yasak uygulamada gerçekçi sonuç vermiyor ve kullanımı kontrol dışına itebiliyor; önerilen, duyurulmuş, kolay bulunan ve sınırları belli bir politika. Her şirkete uyan tek bir metin yok; aşağıdaki başlıklar KVKK'nın önerilerine ve Hamburg veri koruma kurumunun sohbet botları için yayımladığı kontrol listesine dayanıyor.
Kimler kullanabilir
Çalışanları ChatGPT, Gemini, Claude ya da Copilot gibi araçları iş için kullanan her şirket. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu teknolojiden bağımsız olduğu için üretken yapay zekayı da kapsıyor. Yapay zeka çıktısı AB'de kullanılan şirketler için AB Yapay Zeka Yasası'nın 4. maddesindeki okuryazarlık yükümlülüğü de geçerli olabilir.
Adım adım
Amacı ve kapsamı yazın: politika, şirket dışından sağlanan ve herkese açık yapay zeka araçlarının iş için kullanımını kapsar. İzin verilen ve yasak kullanımlara örnek verin; kural yoksa kontrolsüz kullanımın sorumluluğu işverene kalabilir.
Onaylı araçları ve hesapları sayın: hangi araç, hangi iş ve amaç için, hangi koşulla. Çalışanlar yalnızca şirketin belirlediği araçlara erişsin; kişisel hesap değil şirketin sağladığı hesaplar kullanılsın, özel kullanım olmasın, model eğitimi için veri paylaşımı kapatılsın.
Girilmeyecek verileri açıkça yazın: kişisel veriler, ticari sırlar, müşteri dosyaları, İK verileri ve şirket içi yazışmalar. KVKK'nın aktardığı bazı kurum politikaları beyin fırtınasına, dil düzeltmeye ve herkese açık web içeriğini özetlemeye ancak bu tür veri yoksa izin veriyor. Adları, tarihleri ve yerleri genelleştirin; bağlam kişiyi hâlâ tanıtıyorsa adı silmek yetmez.
İnsan kontrolünü yazın: yapay zeka çıktısı kararı destekler, nihai kararın tek dayanağı olmaz. Çıktı doğruluk ve önyargı açısından kontrol edilsin; kişiler hakkında hukuki sonuç doğuran otomatik kararlar verilmesin.
Şeffaflığı yazın: müşteriyle bir sohbet botu konuşuyorsa kişi yapay zekayla konuştuğunu açıkça bilmeli; 6698 sayılı Kanun'un 10. maddesindeki aydınlatma yükümlülüğü de geçerli. AB Yapay Zeka Yasası da deepfake içeriklerin yapay zekayla üretildiğinin belirtilmesini istiyor.
Güvenliği ve erişimi yazın: erişim rol ve ihtiyaca göre verilsin, araçlar yalnızca şirket cihazlarından ve çok adımlı doğrulamayla kullanılsın, onaylanmamış platformlar ağ düzeyinde sınırlansın.
Eğitimi yazın: çalışanlar kullanım alanlarını, riskleri ve çıktıyı eleştirel okumayı öğrensin. Verilen eğitimlerin kaydını tutun; Avrupa Komisyonu sertifika gerekmediğini söylüyor ve şirket içi bir kayıt tutmayı öneriyor.
Bildirim yolunu yazın: çalışanların yanlışlıkla girilen bir veriyi ya da şüpheli bir durumu bildirebileceği bir kanal kurun. Kişisel veri ihlali, öğrenildiği andan itibaren en geç 72 saat içinde KVKK Kurulu'na bildirilmeli, etkilenen kişilere de en kısa sürede haber verilmeli.
Sahibini ve gözden geçirme tarihini yazın: politikayı kimin yönettiğini ve onayladığını (varsa veri koruma sorumlusunu) belirtin, çalışanların geri bildirimiyle düzenli gözden geçirin ve güncellemeleri hemen duyurun.
Şablonun kısa hali
[Şirket adı] Yapay Zeka Kullanım Politikası
Sürüm: [1.0] · Yürürlük: [tarih] · Sahibi: [birim ya da kişi] · Gözden geçirme: [tarih]
1. Kapsam: Bu politika, çalışanların iş için kullandığı üretken yapay zeka araçlarını kapsar.
2. Onaylı araçlar: [araç] yalnızca şirket hesabıyla ve [işler] için kullanılır. Listede olmayan bir araç için [birim] onayı gerekir.
3. Girilmeyecek bilgiler: müşterilerin ve çalışanların kişisel verileri, sağlık ve finans bilgileri, ticari sırlar, sözleşmeler, şirket içi yazışmalar.
İzin verilen işler: kişisel veri içermeyen metinlerde taslak, dil düzeltme, özet ve beyin fırtınası.
4. İnsan kontrolü: Yapay zeka çıktısı kullanılmadan önce bir çalışan tarafından kontrol edilir. Kişileri etkileyen kararlar yalnızca yapay zekaya dayanmaz.
5. Şeffaflık: Müşteriyle yapay zeka aracılığıyla iletişim kurulduğunda bu açıkça belirtilir.
6. Güvenlik: Erişim rol ve ihtiyaca göre verilir. Araçlar yalnızca şirket cihazlarından ve çok adımlı doğrulamayla kullanılır.
7. Eğitim: Araç kullanan her çalışan [eğitim] alır; kayıtları [birim] tutar.
8. Bildirim: Yanlışlıkla girilen bir veri ya da şüpheli bir durum hemen [kanal] üzerinden bildirilir.
9. Gözden geçirme: Politika [altı ayda bir] ve araçlar değiştiğinde güncellenir; değişiklikler [kanal] üzerinden duyurulur.Şablonun tamamını Word dosyası olarak indirin
Doldurulacak yerleri işaretli, onaylı araç tablosu ve çalışan beyanıyla üç sayfalık, düzenlenebilir bir politika. Sizden yalnızca e-posta adresinizi istiyoruz.
Dikkat edilecekler
- KVKK'nın Mart 2026 belgesi dikkat edilecek noktaları sıralıyor; bağlayıcı yükümlülükler 6698 sayılı Kanun'dan geliyor. Politikayı hukuk danışmanınızla birlikte son haline getirin.
- Yurt dışında çalışan bir yapay zeka hizmetine kişisel veri giriyorsa bu bir yurt dışı aktarımdır; 6698 sayılı Kanun'un 9. maddesine ve 10 Temmuz 2024 tarihli yönetmeliğe uymak gerekir.
- AB Yapay Zeka Yasası'nın 4. maddesi, 27 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle şirketlerden çalışanlarının yapay zeka okuryazarlığını destekleyecek önlemler almasını istiyor; belirli bir seviyeyi garanti etmeyi değil. Yasa, çıktısı AB'de kullanılan AB dışı şirketleri de kapsıyor.
- Çalışanların yapay zeka sohbetlerini kayıt altına almayı düşünüyorsanız KVKK'nın iş iletişim kanallarının denetimine ilişkin 16 Eylül 2026 tarihli ilke kararına bakın: çalışanlara açıkça bilgi verilmesini ve ölçülülüğü şart koşuyor. Karar yapay zekayı anmıyor, ama sohbet kaydı tutmak da bir iletişim denetimi sayılabilir.
- Onaylı bir araç sunmadan yasak koymayın: KVKK'ya göre yasaklayıcı yaklaşımlar kontrol dışı kullanımı teşvik edebilir. Araçların veri ayarları birkaç ayda bir değiştiği için gözden geçirme tarihini takvime koyun.
Resmi kaynaklar
- KVKK: İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı (Mart 2026)
- KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (Kasım 2025, PDF)
- KVKK: Veri ihlali bildirimi
- KVKK: İletişim kanallarının denetimine ilişkin 16.09.2026 tarihli ilke kararı
- Avrupa Komisyonu: AI literacy, questions and answers
- AB Resmi Gazetesi: Yapay Zeka Yasası, 2024/1689
- AB Resmi Gazetesi: Yapay zekaya ilişkin Dijital Omnibus, 2026/1744
- Hamburg Veri Koruma Kurumu: Checklist for the use of LLM-based chatbots (PDF)
Son kontrol: 22 Ekim 2026. Bu sayfa hukuki görüş değildir. Mevzuat ve resmi rehberler değişebilir; politikanızı son haline getirmeden önce kaynaklara bakın ve hukuk danışmanınıza danışın.
Ekibinizle birlikte uygulayın
Kurumsal eğitimlerde her katılımcı bu adımları kendi işinden bir örnekle, şirketinizin kurallarıyla uygular.
Güvenli kullanım ve KVKK eğitimiHaftalık bülten
Bu Şimdi Ne Demek?
Yapay zekadaki güncel gelişmeler gerçekte ne söylüyor, işiniz için ne anlama geliyor? Her hafta kaynaklara dayalı kısa bir Türkçe yorum, doğrudan e-postanıza.