Pratik rehber · Her araç için

Prompt nasıl yazılır? İş için iyi bir istemin parçaları

İlkem Kayıcan Dipçin · Son kontrol

Prompt (istem), yapay zekaya ne istediğinizi anlatan metindir. Google, OpenAI, Anthropic ve Microsoft'un kendi rehberleri aynı noktalarda buluşuyor: ne yapılacağını bir fiille söyleyin, bağlamı verin, elinizdeki kaynağı gösterin ve çıktının nasıl olacağını tarif edin. Mükemmel bir istem yazmanız gerekmiyor; bildiğinizle başlayıp sohbetle düzeltmeniz yeterli.

Kimler kullanabilir

Bu adımlar ChatGPT, Gemini, Claude ve Copilot'ta, ücretsiz planlarda da geçerli. Google'ın rehberi rol, görev, bağlam ve biçim diye dört alan sayıyor; Microsoft'unki hedef, bağlam, kaynak ve beklenti (Goal, Context, Source, Expectations).

Adım adım

  1. Görevi bir fiille başlatın: yaz, özetle, karşılaştır, tabloya dök. Google'ın rehberi görevi istemin en önemli parçası sayıyor.

  2. Bağlamı verin: iş ne için, kim okuyacak, sonucu nerede kullanacaksınız. Anthropic, yapay zekayı sizin bağlamınızı bilmeyen parlak bir yeni çalışan gibi düşünmeyi öneriyor: isteminizi konudan habersiz bir iş arkadaşınız anlayabiliyorsa yeterince açıktır.

  3. Kaynağı gösterin: dosyayı ekleyin ya da metni yapıştırın. Gemini'de @ ile Drive'daki bir dosyayı, Copilot'ta iş hesabınızdaki e-posta, sohbet ve dosyaları kaynak gösterebilirsiniz. Uzun bir belgeyi sorunuzun üstüne koyun ve cevabın dayandığı alıntıları da isteyin.

  4. Çıktıyı tarif edin: biçim (e-posta, tablo, madde listesi), uzunluk, ton ve okuyucu. Ne yapmamasını değil, ne yapmasını istediğinizi yazın.

  5. Önceliği söyleyin: doğruluk mu, yaratıcılık mı, hız mı? Emin olmadığı yerde tahmin etmek yerine bunu söylemesini isteyin.

  6. Beğendiğiniz bir örnek varsa ekleyin: eski bir e-posta ya da rapor, istediğiniz tarzı göstermenin en kısa yolu. Anthropic tek bir örnekle başlamayı öneriyor.

  7. İlk cevapla yetinmeyin: "kısalt", "daha resmi yaz", "üçüncü maddeyi aç" gibi takip istekleriyle düzeltin. Birbiriyle ilgili ama ayrı işleri ayrı istemlere bölün; başlamadan önce sorusu olup olmadığını da sorabilirsiniz.

  8. Sonucu kontrol edin: rakamları, adları ve iddiaları güvendiğiniz kaynaklarla karşılaştırın. Aynı istem her seferinde farklı bir cevap verebilir; son metnin sorumluluğu sizde.

İş için iki örnek istem

1) Bir lojistik şirketinde satış müdürüyüm. Ekteki toplantı notlarından yararlanarak müşteriye kısa bir takip e-postası yaz.
Amaç, konuştuğumuz üç konuyu ve sonraki adımları netleştirmek.
Ton resmi ama sıcak olsun, en fazla 150 kelime. Sonda madde işaretli bir eylem listesi olsun.
Notlardaki kişi ve şirket adlarını [Müşteri] ve [Yetkili] diye değiştirdim; e-postada da böyle kullan.

2) Ekteki çeyreklik satış tablosunu incele ve yönetim kurulu için yarım sayfalık bir özet hazırla.
Önce bölgelere göre en büyük üç değişimi tablo olarak göster, sonra olası nedenleri ikişer cümleyle açıkla.
Doğruluk hızdan önemli: veri bir sonucu desteklemiyorsa tahmin etme, "veri yetersiz" yaz.

Dikkat edilecekler

  • Rol vermek ("Sen deneyimli bir İK uzmanısın" gibi) Google ve OpenAI'ın rehberlerinde öneriliyor; Anthropic'in kullanıcılar için yazdığı rehber ise ayrıntılı bir rol tanımının çoğu zaman gerekmediğini söylüyor.
  • Fazla ayrıntı da sonucu bozabilir: kısa, jargonsuz ve açık yazın. OpenAI mükemmel bir istem aramak yerine bildiğinizle başlamayı öneriyor.
  • Müşteri ya da çalışan bilgisi içeren metinlerde adları, tarihleri ve yerleri genelleştirin; KVKK'nın Mart 2026 belgesi de bunu öneriyor. Şirketinizin onayladığı araçla ve şirket hesabıyla çalışın.
  • Bir cevabı kullanmadan önce OpenAI'ın üç sorusunu sorun: bu bilgiyi girmeye iznim var mıydı, önemli kısımları doğrulayabilir miyim, doğru kişi kontrol etti mi?
  • Her gün yazdığınız bir istemi her seferinde baştan yazmayın: ChatGPT'de ya da Claude'da bir projenin talimatlarına kaydedin.
Şirketinizde yapay zeka kullanımının yazılı kuralları var mı? KVKK'nın Mart 2026 önerilerine göre hazırlanmış kullanım politikası şablonunu ücretsiz indirin.

Ekibinizle birlikte uygulayın

Kurumsal eğitimlerde her katılımcı bu adımları kendi işinden bir örnekle, şirketinizin kurallarıyla uygular.

Kurumsal yapay zeka eğitimi

Haftalık bülten

Bu Şimdi Ne Demek?

Yapay zekadaki güncel gelişmeler gerçekte ne söylüyor, işiniz için ne anlama geliyor? Her hafta kaynaklara dayalı kısa bir Türkçe yorum, doğrudan e-postanıza.

Ücretsiz abone olun Son sayıyı okuyun

Kayıt Substack üzerinden yapılır.