Pratik rehber · Her araç için
Yapay zeka ile eğitim içeriği nasıl hazırlanır? L&D ekipleri için yöntem
İlkem Kayıcan Dipçin · Son kontrol
Yapay zeka bir eğitim programının akışını, vakalarını, alıştırmalarını ve ölçme sorularını dakikalar içinde taslaklayabilir. Zor olan hız değil, hedef: öğrenme hedefine hizmet etmeyen hızlı içerik yalnızca hacim yaratır. Bu rehber, İlkem Kayıcan Dipçin'in kurumsal programlarında ve Neo Skola'daki kayıtlı eğitimde izlediği sırayı anlatıyor: önce insan neyin değişmesi gerektiğini yazar, sonra yapay zeka taslak üretir, en son insan kontrol eder.
Kimler kullanabilir
Şirketinizin onayladığı herhangi bir yapay zeka aracıyla uygulanabilir: Microsoft Copilot, ChatGPT, Gemini ya da Claude. Özel bir lisans gerekmez. Katılımcı ya da çalışan bilgisi içeren işlerde yalnızca kurumsal hesabı kullanın.
Hangi iş yapay zekaya, hangisi insana kalır?
| İş | Yapay zeka | İnsan |
|---|---|---|
| Öğrenme hedefi | Taslak hedefleri eleştirir, eksik kalan davranışları sorar | Hedefi gözlemlenebilir bir davranış olarak yazar |
| Oturum akışı | Süreye göre bölüm ve etkinlik önerir | Hedefe hizmet edenleri seçer, sırayı kurar |
| Vaka ve alıştırma | Kurumun anonim örneklerinden çeşitler üretir | Gerçekçi olup olmadığına ve kurum kurallarına bakar |
| Ölçme soruları | Soru ve çeldirici üretir | Her soruyu bir hedefe bağlar, belirsiz olanları atar |
| Eğitmen rehberi | Notları ve zamanlamayı toparlar | Oturumu prova eder, notları düzeltir |
| Geri bildirim | Yorumlardan temaları çıkarır | Temaları yorumlar, programı değiştirir |
Adım adım
Önce hedefi yazın: eğitimden sonra katılımcının işinde farklı yapacağı şeyi gözlemlenebilir bir davranış olarak tarif edin. Örneğin: "Haftalık raporunu yapay zekayla ilk taslak olarak hazırlar, ama kendi kontrolünden geçirir." Kime hangi eğitimin gerektiği henüz belli değilse önce ihtiyaç analizini yapın.
İyi bir çıktının neye benzediğini ekran kapalıyken yazın: bir oturumun, vakanın ya da alıştırmanın taşıması gereken üç beş ölçütü kağıda dökün. Kalite ölçütü üretimden önce yazılmazsa yapay zekanın ilk taslağı ölçüt haline gelir.
Yapay zekaya bağlamı verin: hedef davranışı, katılımcıların rolünü ve bugünkü seviyesini, süreyi, biçimi (yüz yüze, online ya da kayıtlı) ve kurumun dilini yazın, yazdığınız ölçütleri de ekleyin. Kuruma özel vakalar için kişi adlarından, tarihlerden ve yer bilgilerinden arındırılmış örnekler verin.
Akışı kısa ve kendi başına anlamlı bölümlere ayırtın; her bölüm bir uygulamayla kapansın. Neo Skola'daki kayıtlı eğitimde her modül on beş yirmi dakikalık oturumlarla ilerlenebilecek uzunluktaydı ve her bölüm bir uygulamayla kapanıyordu; tamamlama oranı, sektör ortalaması %15 iken %60 oldu.
Alıştırmaları karşılaştırma üzerine kurun: aynı görevi üç farklı yöntemle yaptırıp sonuçları yan yana koyduran bir alıştırma, katılımcının hangi yolun işe yaradığını kendisinin görmesini sağlar. Yapay zekadan her alıştırma için katılımcının hangi gerçek işini getireceğini de önermesini isteyin.
Ölçme sorularını hedefe bağlayın: her soru bir hedef davranışı ölçsün, ölçmeyenini atın. Bilgi sorularının yanına eğitimden önce ve sonra aynı kalan davranış soruları koyun (ne sıklıkla, hangi işte, ne kadar zaman kazandırıyor) ve aynı soruları 30. ve 90. günde yeniden sorun.
Taslağı ikinci bir gözle kontrol edin: her rakamı, kaynağı ve örneği doğrulayın, çünkü yapay zeka bilgi uydurabilir. Kurumun kurallarına, terimlerine ve tonuna uymayanları düzeltin, sonra oturumu bir kez prova edin.
Eğitmen rehberini en son çıkarın: son akıştan zamanlamayı, sorulacak soruları ve sık yapılan yanlışları yapay zekaya toparlatın. Oturumu kurum içi eğitmenler verecekse rehberi bir provada birlikte deneyin.
Dikkat edilecekler
- KVKK'nın iş yerinde üretken yapay zeka kullanımına dair belgesi, bu araçlarla çalışırken kişi adı, tarih ve konum gibi ayırt edici ayrıntılar yerine mümkün olduğunca anonimleştirilmiş, genel ifadeler kullanmayı öneriyor. Katılımcı yorumlarını ve sınav sonuçlarını analiz ettirmeden önce isimleri çıkarın.
- Başkasının eğitim materyalini (bir kitabı, bir kursu, başka bir kurumun sunumunu) yükleyip yeniden ürettirmeyin. Telif ve lisans koşulları yapay zekayla hazırlanan içerik için de geçerli.
- Yapay zekayla hazırlanan eğitim, yapay zekanın sınırlarını da anlatmalı: Avrupa Komisyonu, bu araçları kullanan çalışanlara uydurma bilgi gibi risklerin anlatılmasını öneriyor.
- Ölçümü Kirkpatrick modelinin 3. seviyesine, yani davranışa göre kurun. Gün sonundaki memnuniyet anketi yalnızca 1. seviyeyi, eğitimin nasıl karşılandığını gösterir.
- İçerik bir kez hazırlanıp bırakılmaz: araçlar ve kurumun kuralları değiştikçe programı, alıştırmaları ve eğitmen rehberini de güncelleyin.
Sık sorulan sorular
Yapay zekayla hazırlanan eğitim içeriğinden kim sorumlu?
İçeriği yayımlayan ekip. Yapay zeka taslak üretir; doğruluk, kaynak ve kurum kurallarına uygunluk kontrolü insanda kalır.
Hangi yapay zeka aracını kullanmalıyız?
Şirketinizin onayladığı aracı. Yöntem araca bağlı değil; Microsoft Copilot, ChatGPT, Gemini ya da Claude ile aynı sırayla çalışabilirsiniz. Hangisinin şirketinize uygun olduğunu "ChatGPT mi, Copilot mu, Gemini mi?" karar rehberi anlatıyor.
Kayıtlı online eğitimde tamamlama oranı nasıl artar?
Neo Skola'daki kayıtlı eğitimde modüller kısa ve tek başına anlamlıydı, her bölüm bir uygulamayla kapanıyordu ve öğrenilen hemen kendi işinde denenebiliyordu. Kursu 951 kişi sertifikayla tamamladı; tamamlama oranı, sektör ortalaması %15 iken %60 oldu.
Resmi kaynaklar
- Kirkpatrick Partners: The Kirkpatrick Model
- Avrupa Komisyonu: AI literacy, questions and answers
- KVKK: İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı
Son kontrol: 6 Kasım 2026. Yöntem, İlkem Kayıcan Dipçin'in sitede anlatılan programlarından geliyor; Neo Skola rakamları vaka çalışmasındaki rakamlardır. Araçların menüleri için araç rehberlerine bakın.
Ekibinizle birlikte uygulayın
Kurumsal eğitimlerde her katılımcı bu adımları kendi işinden bir örnekle, şirketinizin kurallarıyla uygular.
Öğrenme ve gelişim ekipleri için eğitimHaftalık bülten
Bu Şimdi Ne Demek?
Yapay zekadaki güncel gelişmeler gerçekte ne söylüyor, işiniz için ne anlama geliyor? Her hafta kaynaklara dayalı kısa bir Türkçe yorum, doğrudan e-postanıza.