Yapay Zeka Danışmanlığı: Şirketinizin Bir Yapay Zeka Danışmanına Ne Zaman İhtiyacı Var?

Yapay zeka konusunda yöneticilerden sık duyulan bir cümle var: "Herkes yapay zekadan bahsediyor, biz de bir şey yapmalıyız ama nereden başlayacağımızı bilmiyoruz."

Bu cümlenin arkasında genellikle üç ayrı soru var. Yapay zeka bizim işimizde nerede gerçekten fark yaratır? Önce ne yapmalıyız? Ve bunu ekibe nasıl yayarız? Yapay zeka danışmanlığı tam olarak bu üç soruya cevap aramak için var.

Bu yazıyı, şirketi için bir yapay zeka danışmanı arayan kuruculara ve yöneticilere yazdım. Ne zaman bir danışmana ihtiyacınız olduğunu, ne zaman olmadığını ve doğru danışmanı nasıl seçeceğinizi anlatıyorum.

Yapay zeka danışmanlığı nedir?

Yapay zeka danışmanlığı, bir şirketin yöneticilerine yapay zekanın işlerinde nerede değer üreteceğini, hangi adımla başlanacağını ve kurum içinde nasıl benimseneceğini belirlemelerinde eşlik eden, karar odaklı bir hizmettir. Amacı yazılım geliştirmek değil, yönetimin doğru yatırımı doğru sırayla yapmasını sağlamaktır.

"Yapay zeka danışmanlığı" diye arandığında çok farklı hizmetler çıkıyor ve bu karışıklık yanlış kapıyı çalmanıza yol açabiliyor. O yüzden önce ayrımı netleştirelim.

Danışman, eğitmen ve yazılım firması: farkı ne?

Bu üçü birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birbirinin devamı. Sağlıklı sıra genellikle şöyle işliyor: önce ne yapılacağına karar veriliyor, sonra ekip hazırlanıyor, gerekiyorsa yazılım tarafına geçiliyor. Sıra ters çevrildiğinde, yani önce bir araç satın alınıp sonra ne işe yarayacağı düşünüldüğünde, ortaya kullanılmayan lisanslar ve yarım kalmış pilotlar çıkıyor.

Ben danışmanlık ve eğitim tarafında çalışıyorum. Yazılım geliştirme ya da sistem entegrasyonu gerekiyorsa, bunu yol haritasında ayrı bir adım olarak belirtiyorum.

Bir danışmana ne zaman ihtiyacınız var?

Aşağıdakilerden birkaçı size tanıdık geliyorsa, bir danışmanla konuşmanın zamanı gelmiş olabilir:

• Herkes kendi başına bir şeyler deniyor. Çalışanlar farklı araçları kendi hesaplarıyla kullanıyor, kimse hangi verinin nereye girdiğini bilmiyor.
• Lisans aldınız, kullanım düşük. Copilot ya da ChatGPT Enterprise lisansları var ama birkaç kişi dışında kimse düzenli kullanmıyor.
• Bir yatırım kararı önünüzde duruyor. Bir yazılım firmasından teklif aldınız ve teklifin gerçekten ihtiyacınıza uyup uymadığını değerlendirecek bağımsız bir göze ihtiyacınız var.
• Yönetim ekibi aynı yerde değil. Bir kısım yapay zekadan çok şey bekliyor, bir kısım tamamen şüpheli. Ortak bir zemin yok.
• Tam zamanlı bir yapay zeka yöneticisi almak için henüz erken. İhtiyaç gerçek ama bir pozisyon açacak kadar netleşmemiş.

Yönetim düzeyinde sık görülen bir durum, beklentinin yanlış ayarlanmış olması. Stellantis/TOFAŞ'ta Citroën, Peugeot, Opel ve DS markalarının üst düzey yöneticileriyle yaptığımız çalışmanın başında katılımcıların çoğu yapay zekanın yapabileceklerini olduğundan fazla, insan denetiminin gerekliliğini olduğundan az tahmin ediyordu. Yatırım kararları da tam bu iki tahminin üzerine kuruluyor. Danışmanlığın ilk işi çoğu zaman bu beklentiyi gerçekçi bir yere çekmek.

Ne zaman ihtiyacınız yok?

Her şirketin bir danışmana ihtiyacı yok ve bunu açıkça söylemek gerekiyor.

• Ne yapmak istediğiniz zaten net ve ekibiniz hazırsa, doğrudan uygulamalı bir eğitimle ilerlemek daha hızlı ve daha ekonomik olur. Bunun için kurumsal yapay zeka eğitimi rehberine bakabilirsiniz.
• İhtiyacınız tamamen teknikse, yani belirli bir sistemi kurmak ya da entegre etmek istiyorsanız, doğru muhatap bir yazılım firmasıdır.
• Sadece genel bir merak varsa, önce kısa bir değerlendirme yapmak yeterli olabilir. 2 dakikalık yapay zeka hazırlık testi bunun için iyi bir başlangıç.

Bir danışmanlık süreci nasıl işler?

Kendi çalışma biçimimi anlatayım; iyi kurulmuş bir danışmanlık sürecinin genelde benzer aşamaları oluyor.

1. Hazırlık analizi. Bugün nerede olduğunuzu anlamak için 60–90 dakikalık birebir bir strateji oturumu yapıyoruz. Ekibinizin yapay zekayı nerede ve nasıl kullandığına, hangi kararların önünüzde durduğuna ve en büyük eksiklerin nerede olduğuna bakıyoruz. Sonunda size yazılı bir yapay zeka hazırlık karnesi veriyorum: en büyük eksikler, kısa sürede sonuç verecek adımlar ve önerilen yol. Bu yol bazen düzenli danışmanlık, bazen ekip eğitimi, bazen de teknoloji tarafına geçiş oluyor.

2. Düzenli danışmanlık. Yapay zeka konusunda sık ve hızlı karar vermesi gereken yöneticiler için bu aşamada ayda iki kez 45 dakikalık strateji görüşmesi yapıyoruz. Arada acil kararlar için yazılı olarak doğrudan bana ulaşabiliyorsunuz. Her çeyrekte yol haritasını iş hedeflerinizdeki değişikliğe göre güncelliyoruz. Her danışana yakından eşlik edebilmek için bu aşamada kontenjanım sınırlı.

3. Ekibe yayılım. Kararlar netleştikçe sıra ekiplere geliyor. Burada uygulamalı atölyeler, departmana özel eğitimler ya da yapay zeka eğitimini kurum içinden sürdürecek iç eğitmenlerin yetiştirilmesi devreye giriyor.

Danışman seçerken sorulacak 7 soru

1. Bir ürün mü satıyorsunuz? Belirli bir yazılımı satan birinin önerisi, o yazılıma doğru eğilir. Bağımsızlık önemli.
2. Hangi sektörlerde, hangi seviyede çalıştınız? Üst yönetimle çalışma deneyimi ile ekip eğitimi deneyimi aynı şey değil.
3. İlk görüşmeden ne çıkacak? Somut bir çıktı (yazılı bir değerlendirme, öncelik listesi) var mı?
4. Veri güvenliğini nasıl ele alıyorsunuz? Yönetişim ve veri politikası sürecin başında mı, sonunda mı konuşuluyor?
5. Başarıyı nasıl ölçeceğiz? Hangi göstergeye bakılacağı en baştan belli mi?
6. Danışmanlık bittiğinde bilgi kimde kalıyor? Ekip kendi başına devam edebilecek mi, yoksa danışmana bağımlı mı kalacak?
7. Ne zaman "buna ihtiyacınız yok" diyorsunuz? Her soruna danışmanlıkla cevap veren birine temkinli yaklaşın.

Sık yapılan üç hata

1. Araçla başlamak. "Hangi yapay zeka aracını almalıyız?" sorusu, "hangi işimizi daha iyi yapmak istiyoruz?" sorusundan önce sorulduğunda, araç bir çözüm arayan cevaba dönüşüyor.

2. Kullanımı başarı saymak. Kaç kişinin kaç kez yapay zeka kullandığı, değer üretildiğini göstermiyor. Silikon Vadisi'nde "tokenmaxxing" adıyla konuşulan bu tuzağı ayrı bir yazıda anlattım.

3. Yönetişimi sonraya bırakmak. Hangi verinin hangi araca girebileceği, çıktının sorumluluğunun kimde olduğu baştan konuşulmadığında, ya çalışanlar kendi bildiklerini yapıyor ya da kimse hiçbir şeye dokunmuyor. İkisi de pahalı.

Nereden başlamalı?

• Şirketinizin bugün nerede durduğunu görmek için: Yapay zeka hazırlık testi, 8 soruda başlangıç noktanızı gösteriyor.
• Ekibinizin durumunu görmek için: Ekip yapay zeka karnesi ile ekibiniz testi anonim olarak çözüyor, siz tek sayfalık bir karne alıyorsunuz.
• Danışmanlık seçeneklerini incelemek için: Kurumsal yapay zeka danışmanlığı sayfasında hazırlık analizini ve düzenli danışmanlığı ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Ya da doğrudan 20 dakikalık ücretsiz bir ön görüşme planlayalım. Kapsamı ve ücreti o görüşmede birlikte netleştiriyoruz.

Sık sorulan sorular

Yapay zeka danışmanlığı ücreti nasıl belirleniyor?

Kapsama, sürenin uzunluğuna ve ne kadar yakın eşlik gerektiğine göre değişiyor. Bu yüzden ihtiyacı görmeden standart bir fiyat vermiyorum. 20 dakikalık ücretsiz ön görüşmede kapsamı ve ücreti birlikte netleştiriyoruz.

Danışmanlık yalnızca büyük şirketler için mi?

Hayır. Hazırlık analizi her sektörden ve her ölçekten kurucu ve yöneticiye açık.

Teknik bir ekibimiz yok. Yine de danışmanlık alabilir miyiz?

Evet. Danışmanlık teknik değil, karar odaklı. Teknik bir ihtiyaç ortaya çıkarsa bunu yol haritasında belirtiyor ve doğru muhatabı tarif ediyorum.

Danışmanlık ile eğitim arasında nasıl seçim yapmalıyım?

Ne yapmak istediğiniz netse eğitimle başlayın. Neyi, hangi sırayla yapacağınız henüz net değilse danışmanlıkla başlayın. Çoğu kurumda ikisi birbirini izliyor: önce hazırlık analizi, ardından ekip eğitimi.